Rabobank: ‘Gve-norm ontmoedigt extensivering’
Het voornemen om met een gve-norm melkveehouders te verplichten grondgebonden te worden zal de intensivering van bedrijven beperken. Maar tegelijkertijd zal het verdere extensivering ontmoedigen.
Dit stellen specialisten van de Rabobank in een eerste analyse van de impact van de maatregelen uit de stikstofbrief van minister Van Essen. De analisten verwachten dat de prijs van fosfaat- en dierrechten zal stijgen als gevolg van het voorgenomen beleid.
Dertig procent bedrijven nog niet grondgebonden
Om aan de norm van 2,6 gve per hectare te voldoen zal volgens de Rabobank ongeveer 30 procent van de melkveehouders de bedrijfsvoering moeten aanpassen. Daarbij hebben ze de opties om minder vee te houden of om extra grond te verwerven. Dit kan ook grond zijn van akkerbouwers binnen een straal van 25 kilometer. Door de eis van minimaal 85 procent gras- en rustgewassen zullen veel melkveebedrijven op zand- en lössgronden het bouwplan moeten omgooien. Er bestaat volgens Rabobank een risico dat akkerbouwers in die gebieden melkveehouders gaan verdringen, omdat intensievere akkerbouwgewassen meer opbrengen.
Verder extensiveren rendeert niet
De koppeling van emissierechten aan fosfaatrechten bevoordeelt volgens Rabobank intensieve bedrijven, omdat die over het algemeen hogere inkomsten per fosfaatrecht realiseren. De grondgebondenheidsnorm zal er wel voor zorgen dat verdere intensivering tot 2,6 gve per hectare beperkt blijft. Maar deze norm ontmoedigt melkveehouders ook om te extensiveren tot minder dan 2,6 gve per hectare. Extra grond aankopen levert namelijk geen extra inkomsten uit de melkveehouderij meer op.
Krimp melkveestapel 20 procent, fosfaatrechten duurder
Het kabinet verwacht dat de voorgestelde maatregelen, zoals opkoopregelingen en afroming van fosfaatrechten, zullen leiden tot een krimp van de melkveestapel met ongeveer 20 procent ten opzichte van 2019, ofwel ongeveer 15 procent ten opzichte van 2026. Mestafzetkosten kunnen hierdoor dalen. Tegelijkertijd verwacht de Rabobank dat fosfaatrechten duurder zullen worden. Dit maakt groei voor extensievere bedrijven moeilijker. Zij moeten bij de aankoop van fosfaatrechten concurreren met intensievere bedrijven met een hoger verdienpotentieel per fosfaatrecht. Hier staat weliswaar ondersteuning van de overheid voor biologische en andere extensieve vormen van landbouw tegenover. Maar als de biologische productie enkel aanbodgedreven uitbreidt, kunnen prijzen onder druk komen te staan.
