Kabinet stuurt aan op zones en 2,6 gve per hectare
Met onder meer zones rondom Natura 2000-gebieden, de invoering van een grondgebondenheidsnorm in de melkveehouderij en bedrijfsspecifieke emissienormen wil het kabinet de stikstofuitstoot van de landbouw structureel terugdringen.
Dat blijkt uit de stikstofplannen die landbouwminister Jaimi van Essen vandaag aan de Tweede Kamer heeft gepresenteerd.
Minimaal 85 procent grasland op zandgrond
Voor melkveehouders geldt vanaf 2035 een grondgebondenheidsnorm van maximaal 2,6 grootvee-eenheden (gve) per hectare. Om aan die norm te voldoen, kunnen melkveehouders samenwerken met akkerbouwers binnen een straal van 25 kilometer. Daarnaast moeten veehouders op zand- en lössgronden minimaal 85 procent van hun areaal invullen met grasland of rustgewassen.
Invoering rekenkundige ondergrens
Het kabinet wil bovendien afscheid nemen van de huidige stikstofdoelen die zijn gebaseerd op de kritische depositiewaarde (KDW). In plaats daarvan komen wettelijke emissiedoelen per sector. Uiterlijk eind 2027 moet een juridisch houdbare en wetenschappelijk onderbouwde rekenkundige ondergrens worden ingevoerd.
Emissienormen per sector
Vanaf 2035 wil het kabinet sturen op afrekenbare emissienormen op bedrijfsniveau. Voor de melkveehouderij wordt daarbij gedacht aan een norm van 0,164 kilogram ammoniak per fosfaatrecht en een maximale uitstoot van 92 kilogram CO₂-equivalenten uit stallen en mestopslag per fosfaatrecht. ‘De boer zit daarbij zelf aan het stuur. De ondernemer kiest wat bij zijn of haar bedrijf past’, aldus Van Essen.
Negen miljard euro voor zones rondom Natura 2000-gebieden
Voor de uitvoering van de stikstofaanpak trekt het kabinet 20 miljard euro uit. Daarvan is 9 miljard euro gereserveerd voor de aanpak van gebieden rond Natura 2000-gebieden. ‘Het geld en de maatregelen zetten we in waar die het meeste effect hebben, rond kwetsbare natuur. In deze zones helpen we boeren toe te werken naar een extensievere bedrijfsvoering’, geeft Van Essen aan.
Naar verwachting wordt rond circa 85 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden een zone ingesteld van 500 meter vanaf de gebiedsgrens. Voor vijftien gebieden met een hoge stikstofoverbelasting wordt gekozen voor een zone van 1.000 meter.
Geen gedwongen onteigening
Veehouders binnen deze zones kunnen kiezen voor aanpassing van hun bedrijfsvoering, verplaatsing of vrijwillige bedrijfsbeëindiging. Het kabinet kiest nadrukkelijk niet voor gedwongen onteigening, zegt Van Essen. ‘Door rondom een selectie Natura 2000-gebieden te kiezen voor een extensievere landbouw, blijft er in de rest van Nederland meer perspectief voor hoogproductieve landbouw.’
Rond de Veluwe wordt daarnaast ook een emissiereductie van 65 tot 69 procent buiten de zones afgesproken.
Steun voor jonge boeren
Het kabinet reserveert tevens 170 miljoen euro voor vestigingssteun aan jonge boeren. Daarmee wil het de bedrijfsopvolging en toekomst van de agrarische sector ondersteunen.
