Mengteelt met baktarwe maakt veldbonen interessanter als voedergewas

Door veldbonen te telen in mengteelt met tarwe neemt het opbrengstrisico af. De stikstoflevering uit het vlinderbloemige gewas verhoogt bovendien het eiwitgehalte van de tarwe, waardoor deze als baktarwe tegen meerwaarde kan worden verkocht.

Hierdoor wordt de teelt van veldbonen als eiwitrijk voedergewas voor melkveehouders economisch interessanter. Dit blijkt uit veldproeven van het Vlaamse onderzoeks- en adviesbureau Inagro. 

Mono- en mengteelt vergeleken

De onderzoekers vergeleken, onder biologische omstandigheden, zes teeltstrategieën, zowel monoteelten van veldbonen en tarwe als mengteelten van beide gewassen. Bij de veldbonen viel gemiddeld bijna 60 procent van de planten uit door vogelschade, bij de tarwe was dit gemiddeld ongeveer 10 procent. 

De monoteelt van veldbonen leverde een gemiddelde drogestofopbrengst van een kleine vier ton op, waarbij er geen significant verschil was tussen droog en deegrijp oogsten. In mengteelt was de veldboonopbrengst ongeveer een ton droge stof lager. 

Ruim met stikstof bemeste tarwe in monoteelt haalde een opbrengst van bijna 9 ton droge stof per hectare, onbemeste tarwe bracht ruim 3 ton minder op.

Tarwe compenseert vogelvraat

Zonder bemesting werden de hoogste opbrengsten behaald in mengteelten. Droog geoogst kwam de totale opbrengst van graan en bonen uit op bijna 7 ton droge stof per hectare. Deegrijp geoogst was de totale opbrengst bijna 6 ton droge stof. Het aandeel veldbonen was gemiddeld ongeveer 45 procent, maar vogelschade zorgde voor grote verschillen tussen de proefvelden. Volgens de onderzoekers bieden mengteelten hierbij een duidelijk voordeel. Wanneer de veldbonen het niet goed doen, kan de tarwe het opbrengstverlies deels compenseren.

Tarwe uit mengteelt bakwaardig

Door tarwe gemengd met het vlinderbloemige gewas veldbonen te telen, komt er extra stikstof beschikbaar. Het eiwitgehalte stijgt daardoor en het graan kan mogelijk verkocht worden als baktarwe. Dit maakt de teelt financieel een stuk interessanter. 

Het ruweiwitgehalte van de veldbonen was vrij constant over de verschillende teeltstrategieën en bedroeg gemiddeld 26 procent. Bij baktarwe waren de verschillen groter met gemiddeld 10 procent ruw eiwit in de monoteelt zonder stikstofbemesting, tegenover 12 procent in de mengteelt. Hiermee lijkt volgens de onderzoekers de tarwe uit de mengteelt in aanmerking te komen om verkocht te worden als baktarwe.

Toasten verhoogt eiwitbestendigheid

De bestendigheid van het eiwit in veldbonen kan worden verhoogd door deze te toasten. De onderzoekers kozen ervoor om een deel van de proefvelden oogstrijp te oogsten, omdat er volgens hen aanwijzingen zijn dat toasten van veldbonen in het deegrijpe stadium tot een hogere eiwitbestendigheid kan leiden dan toasten van droge bonen. Deze theorie zal in een vervolgexperiment verder worden onderzocht.

Meer informatie over het onderzoek en de teelt en het toasten van veldbonen is te vinden op de website van Inagro.