Stikstof

Stikstofdepositie daalde met 48 procent sinds 1990

De emissie van ammoniak is in Nederland sinds 1990 met 67 procent gedaald door maatregelen zoals het direct onderwerken van mest bij aanwending
De emissie van ammoniak is in Nederland sinds 1990 met 67 procent gedaald door maatregelen zoals het direct onderwerken van mest bij aanwending

In 2024 was de neerslag van stikstof in Nederland gemiddeld 1410 mol per hectare. Dat is 48 procent minder dan in 1990. Op basis van voorlopige cijfers lijkt de depositie in 2025 verder gedaald richting de 1100 mol per hectare.

Dit blijkt uit een publicatie van het Compendium voor de Leefomgeving, gebaseerd op cijfers van het RIVM.

Gevolg van lagere emissies

In 1990 was de gemiddelde stikstofdepositie in Nederland nog ruim 2700 mol per hectare. Sindsdien is een daling ingezet, al schommelen de cijfers van jaar tot jaar, onder andere als gevolg van wisselende weersomstandigheden. De daling in stikstofdepositie over de periode 1990 tot 2024 is volgens het RIVM het gevolg van lagere emissies van zowel stikstofoxiden (NOx) als ammoniak (NH3) 

Ammoniakemissie daalde 67 procent

De emissie van stikstofoxiden in Nederland daalde sinds 1990 met 62 procent door maatregelen zoals invoering van katalysatoren, strengere emissie-eisen aan personenauto’s en vrachtverkeer, betere isolatie en ketels in woningen en gebouwen en een lagere inzet van steenkool voor energieproductie. De emissie van ammoniak is sinds 1990 met 67 procent gedaald. Deze emissiedaling was het gevolg van maatregelen zoals het direct onderwerken van mest bij aanwending. Ook minder eiwit voeren, het gebruik van emissiearme stallen en minder dieren droegen bij aan lagere emissies. 

Bijna helft stikstofdepositie uit Nederlandse landbouw

Ongeveer 31 procent van de stikstofdepositie op Nederlandse Natura 2000-gebieden was volgens het RIVM in 2024 afkomstig van ammoniakemissies uit stal- en mestopslag. Ammoniak die vrijkomt bij de aanwending van mest en kunstmest droeg voor 12 procent bij. In totaal was 48 procent van de stikstofdepositie afkomstig uit de Nederlandse landbouw. Daarnaast droeg de landbouw uit het buitenland voor 17 procent bij. Andere binnenlandse bronnen van stikstofdepositie waren mobiliteit (11%), industrie (3%) en overige bronnen, zoals huishoudens, diensten en bouw (3%). Alle bekenden Nederlandse bronnen samen waren verantwoordelijk voor 65 procent van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden in Nederland. Buitenlandse bronnen droegen bij voor 35 procent. 

Meer export dan import

De stikstofdepositie in Nederland komt deels van uitstoot uit het buitenland. Andersom exporteert Nederland stikstof naar het buitenland. Voor stikstof afkomstig van ammoniak geldt dat Nederland ongeveer 4 keer zo veel exporteerde als importeerde. Voor stikstofoxiden was de export ongeveer 5 maal zo groot als de import.