Ammoniakemissie per hectare vooral bepaald door intensiteit
De intensiteit van een bedrijf is sterk bepalend voor de ammoniakuitstoot per hectare. Hoe meer gve per hectare, hoe hoger de emissie.
Daarnaast kunnen natuurgrasland en een emissiearm stalsysteem duidelijk effect hebben. Rantsoenmaatregelen, extra weidegang of emissiearme mestaanwending leveren winst op, maar beperken de emissie meestal slechts met enkele kilo’s per hectare. Deze conclusies trekt bedrijfsadviseur Koos van Eck van accountantskantoor aaff uit een analyse van de cijfers over 2024 van 1177 melkveebedrijven.
Gemiddeld 52 kg per hectare
In 2024 was de veebezetting op het gemiddelde bedrijf 2,18 gve per hectare. De ammoniakemissie kwam gemiddeld uit op 52 kg per hectare. Deze bedrijven hadden gemiddeld 5 hectare natuurgras. Bedrijven met emissies van minder dan 40 kg ammoniak per hectare hebben gemiddeld 1,55 gve per hectare en 9,8 hectare natuurland. Bedrijven met meer dan 60 kg ammoniakemissie per hectare hadden bijna 3 gve per hectare en 0,7 hectare natuurland. ‘Deze cijfers betreffen het jaar 2024, een jaar waarin de derogatie nog niet volledig was afgebouwd’, merkt Van Eck op. ‘Verdere afbouw van derogatie zal de gemiddelde emissie met twee tot drie kg per hectare laten dalen’, verwacht hij.
Een gve gemiddeld 13 kg ammoniak
Een gve is volgens aaff verantwoordelijk voor de uitstoot van ongeveer 13 kg ammoniak per jaar, waardoor het aantal dieren per hectare automatisch een grote invloed heeft. Bedrijven met 2 gve per hectare komen daardoor al snel uit op 20 tot 30 kg ammoniakuitstoot per hectare vanuit de stal en mestopslag. Bij bedrijven met 3 gve per hectare is dat 30 tot 45 kg ammoniak. Voor bedrijven zonder natuurgrond en zonder derogatie ligt de emissie uit bemesting in de regel tussen de 20 en 30 kg ammoniak per hectare.
Effect rantsoenmaatregelen beperkt
De uitstoot per gve kan worden verlaagd met rantsoenaanpassingen zoals minder eiwit voeren. Ook beweiding zorgt voor minder ammoniakvorming. Met rantsoenmaatregelen kan volgens aaff een reductie van ammoniakemissie met vijf tot tien procent worden bereikt. Ook het effect van emissiearm mest uitrijden (bijvoorbeeld door te verdunnen met water) op de totale ammoniakemissie is volgens het accountantskantoor beperkt als het aantal kuubs mest per hectare gelijk blijft. Minder dierlijke mest uitrijden verlaagt de ammoniakemissie wel aanzienlijk.
