Fokkerij

Inteelt heeft maar zeer beperkt effect op prestaties holsteinkoeien

Het negatieve effect van inteelt op de vruchtbaarheid van holsteinkoeien is zeer beperkt met per generatie 0,01 fokwaardepunt voor drachtpercentage en 0,02 fokwaardepunt voor tussenkalftijd
Het negatieve effect van inteelt op de vruchtbaarheid van holsteinkoeien is zeer beperkt met per generatie 0,01 fokwaardepunt voor drachtpercentage en 0,02 fokwaardepunt voor tussenkalftijd

Op dit moment valt het negatieve effect van inteelt op de prestaties van holsteinkoeien in het niet bij het positieve effect van fokkerij en selectie.

Dit blijkt uit berekeningen van de Animal Evaluation Unit (AEU) van Coöperatie CRV.

Scherpe selectie leidt tot inteelt

Het paren van dieren die aan elkaar verwant zijn, ofwel inteelt, heeft een aantal negatieve effecten. Zo neemt de genetische variatie in het ras af en de kans op erfelijke afwijkingen toe. Ook ontstaat een zogenaamde inteeltdepressie. Dat wil zeggen dat de prestaties van dieren achterblijven bij de verwachtingen. Omdat in de holsteinfokkerij scherp wordt geselecteerd wordt wel eens verondersteld dat de prestaties van het ras – bijvoorbeeld op het gebied van vruchtbaarheid en gezondheid – verslechteren als gevolg van inteelt.

Tabel 1 – Het effect van genetische vooruitgang en inteelt per generatie op de prestaties van holsteinkoeien (bron: Animal Evaluation Unit, Coöperatie CRV)

Inteelttoename 1,1 procent per generatie

Om deze bewering te onderzoeken maakte de afdeling (AEU) van Coöperatie CRV een berekening van de effecten van fokkerij en inteelt op de prestaties van holsteinkoeien die zijn geboren in de jaren 2017 tot en met 2021. In deze periode nam per generatie het inteeltpercentage toe met ongeveer 1,1 procent. In de tabel is voor een aantal belangrijke kenmerken een overzicht gegeven van het positieve effect van fokkerij en het negatieve effect van deze 1,1 procent inteelttoename. Zo bedraagt in deze jaren de genetische vooruitgang op levensduur 172 dagen per generatie en daarvan gaan ongeveer 1,1 dagen teniet als gevolg van inteelt.

Effect inteelt op vruchtbaarheid minimaal

Opvallend is het minimale effect van inteelt op gezondheids- en vruchtbaarheidskenmerken. Van deze kenmerken wordt immers vaak verondersteld dat ze negatief door inteelt worden beïnvloed. Zo steeg in de onderzoeksperiode de genetische aanleg voor klauwgezondheid van generatie op generatie met 2,6 fokwaardepunten en was het negatieve effect van inteeltdepressie slechts 0,01 fokwaardepunt. Voor drachtpercentage is het negatieve effect van inteelt 0,01 fokwaardepunt en voor tussenkalftijd 0,02 fokwaardepunt bij een genetische vooruitgang van respectievelijk 1,3 en 1,7 fokwaardepunt. Voor al deze kenmerken is het negatieve effect van inteelt dus vele malen kleiner dan het positieve effect van fokkerij.