Nog geen verdienmodel voor mestscheiding bij de bron

Stalsystemen waarin mest en urine bij de bron worden gescheiden, leveren bij de huidige regelgeving en prijzen nog onvoldoende op om investeringen voor veehouders rendabel te maken.

Dit concluderen onderzoekers van Wageningen Livestock Research uit een experiment op Dairy Campus

Drie systemen getest

In de milieustal op Dairy Campus werden drie technieken voor primaire mestscheiding getest. Het ging om het CowToilet, een doorlaatbare tegelvloer en een rubberen scheidingsvloer. In het onderzoek werd de mestkwaliteit onderzocht en werden de emissies van ammoniak (NH₃), methaan (CH₄) en lachgas (N₂O) gemeten. 

Rubberen scheidingsvloer voldeed niet

Met het CowToilet werd een gemiddelde reductie van de ammoniakemissie van 37,8 procent gerealiseerd ten opzichte van een standaard roostervloer. De emissie van lachgas was 27,5 procent lager en de methaanuitstoot 6,2 procent hoger. 

Op de doorlaatbare tegelvloer werd in eerste instantie een stijging van de ammoniakemissie gemeten, doordat er urine op de vloer bleef staan. Een aangepaste versie van de vloer in combinatie met aanzuren van de mest in de kelder leverde een reductie van 53,7 procent op. Spoelen van de vloer met water en een urease-remmer resulteerde in een reductie van de ammoniakemissie met 28,4 procent. De methaanemissie veranderde nauwelijks. 

De rubberen scheidingsvloer leverde consequent hogere emissies op dan een standaard roostervloer en werd daarom niet verder in het onderzoek meegenomen.

Urine voldoet aan eisen renure

De urine die werd opgevangen in het CowToilet bevatte 13 procent van de totale stikstof, 0 procent van de fosfor en 25 procent van de totale kalium. De urine had een C/N-verhouding van 1,4 en 90 procent van de stikstof was mineraal. Daarmee voldoet de urine aan de samenstellingseisen voor renure. 

De urinefractie van de doorlaatbare tegelvloer bevatte 49 procent van de totale stikstof, 10 procent van de totale fosfaat en 78 procent van de totale kalium. De C/N-verhouding was minder dan 3. De urine van de tegelvloer voldeed net niet aan de eisen voor renure, omdat het aandeel minerale stikstof met 85 procent net onder de grens van 90 procent lag. De tegelvloer had wel een hoger scheidingsrendement dan het CowToilet, omdat veel meer urine apart werd opgevangen.

Saldi niettemin negatief

Volgens de huidige EU-richtlijn voor renure is mestscheiding bij de bron geen erkende techniek. Urine voldoet echter wel aan de samenstellingseisen. Als dit product kan worden ingezet als renure, kan een veehouder besparen op de kosten voor mestafzet en aankoop van kunstmest. Tot een veebezetting van twee koeien per hectare kan alle urine dan op het eigen bedrijf worden geplaatst. 

Bij mestafzetkosten van 25 euro per kuub resulteert investeren in CowToilets voor een bedrijf met 100 koeien niettemin in een negatief saldo van rond de 4.000 euro per jaar. Ditzelfde bedrijf kan bij een veebezetting tot 1,5 koe per hectare in theorie alle urine van de tegelvloer als renure plaatsen, maar moet bij een veebezetting van 2 koeien per hectare urine afvoeren. Bij 1,5 koe per hectare is het saldo voor de tegelvloer voor dit bedrijf 13.600 euro negatief en bij 2 koeien per hectare 4.300 euro negatief.

Het volledige onderzoeksrapport is te downloaden van de website van Wageningen UR.