Voersaldo bepaalt verdiencapaciteit onder ammoniakplafond
Bedrijven met een hoog saldo per kg ammoniak realiseren een hogere melkproductie per koe, halen meer melk uit ruwvoer en hebben lagere totale voerkosten per liter melk dan bedrijven met een laag saldo per kg ammoniak.
Dit blijkt uit een analyse van de bedrijfseconomische boekhouding van 150 Vlaamse klanten van adviesbureau Liba.
Het ammoniakplafond begrenst
De omvang van Vlaamse melkveebedrijven wordt sinds 2024 begrensd door een ammoniakplafond. Bovendien moeten veehouders de ammoniakemissie de komende jaren fors reduceren. Het kengetal saldo per kg ammoniak geeft inzicht in de verdiencapaciteit van het bedrijf binnen de grenzen van het ammoniakplafond. Uit een analyse van bedrijfseconomische boekhoudingen van Liba blijkt dat er op dit kengetal een grote variatie is tussen bedrijven. Dit betekent ook dat er tussen bedrijven een groot verschil is in financiële ruimte om te investeren in ammoniakreducerende maatregelen en technieken.
Grote verschillen tussen bedrijven
De kengetallen van bedrijven met verschillende saldi per kg ammoniak zijn weergegeven in tabel 1. Het kwart bedrijven met de laagste score realiseerde gemiddeld een saldo van 164 euro per kg ammoniak, terwijl het hoogste kwart uitkwam op 246 euro per kg ammoniak. Deze verschillen blijken sterk samen te hangen met verschillen in voersaldo per koe. Dit varieerde van gemiddeld 2.983 euro in de laagste groep tot gemiddeld 4.049 euro in de hoogste groep. Bedrijven met een hoog saldo per kg ammoniak realiseren een hogere melkproductie per koe, halen meer melk uit ruwvoer en hebben lagere totale voerkosten per liter melk dan bedrijven met een laag saldo per kg ammoniak.
Hoger saldo bij hogere levensduur
Ook op andere kengetallen vond Liba duidelijke verschillen tussen bedrijven met een hoog en bedrijven met een laag saldo per kg ammoniak. Op de bedrijven met een hoog saldo is de levensduur van de koeien gemiddeld vijf maanden langer dan op bedrijven met een laag saldo. Het vervangingspercentage is op deze bedrijven daardoor acht procentpunt lager en er worden 1,4 stuks minder jongvee per 10 melkkoeien opgefokt.
Ook relevant voor Nederland
Het onderzoek van Liba werd uitgevoerd met het oog op de uitwerking van het Vlaamse stikstofdecreet. Met de recente stikstofplannen van het ministerie van LVVN zijn de uitkomsten ook interessant voor Nederlandse melkveehouders. Onderdeel van deze plannen is immers een uitstootnorm voor kilogrammen ammoniak per fosfaatrecht. Daarmee wordt ammoniak ook in Nederland een beperkende factor voor de verdiencapaciteit en wordt het relevant om te streven naar een hoog saldo per kg ammoniak.
Rekentool helpt sturen
Adviesbureau Liba ontwikkelde samen met CRV een rekentool waarmee veehouders door het invoeren van een vijftiental bedrijfsgegevens een betrouwbare indicatie kunnen berekenen van het saldo per kg ammoniak van hun bedrijf. De rekentool kan worden ingevuld op de website van Liba en is ook beschikbaar voor veehouders die geen klant zijn van het adviesbureau.
Een achtergrondverhaal over het onderzoek naar de relatie tussen saldo en ammoniakproductie is te lezen in het oktobernummer van Veeteelt, dat eind deze week verschijnt.
