Overschrijding fosfaatrechten dreigt voor kwart bedrijven
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt dat veel melkveebedrijven dit jaar meer fosfaat dreigen te produceren dan toegestaan op basis van het aantal fosfaatrechten.
De NVWA trekt deze conclusie op basis van fysieke controles, data-analyses en signalen vanuit de sector. Overschrijding van het fosfaatquotum kan een forse boete opleveren en in sommige gevallen zelfs een strafblad.
Kwart bedrijven komt rechten tekort
Volgens de NVWA blijkt uit data van de RVO dat ongeveer een kwart van alle Nederlandse melkveebedrijven dit jaar tot nu toe vermoedelijk meer fosfaat produceert dan is toegestaan op basis van het aantal rechten. Van de bedrijven die nu vermoedelijk te weinig rechten hebben, komt ongeveer driekwart meer dan 100 kilo fosfaat tekort. Bijna tien procent van de bedrijven met een tekort heeft nu meer dan 1000 kilogram aan fosfaatrechten tekort.
Hogere productie belangrijke oorzaak
De NVWA voerde eerder dit jaar een aselecte steekproef uit op bijna 200 bedrijven. Van deze bedrijven stevende op dat moment meer dan de helft af op een tekort aan fosfaatrechten over 2026. Een belangrijke oorzaak voor de extra behoefte aan rechten is de gestegen melkproductie per koe.
Bedrijven met een tekort kunnen dit in de komende maanden nog rechttrekken door rechten te kopen of te leasen, dieren af te stoten of de melkproductie per koe te verlagen. De NVWA geeft wel aan zorg te hebben over de haalbaarheid van het kopen of leasen van fosfaatrechten vanwege de beperkte beschikbaarheid en hoge prijzen. De NVWA blijft de bedrijven volgen die op dit moment te veel fosfaat produceren.
Strafrechtelijke vervolging voor 61 bedrijven over 2025
Eerder constateerde de NVWA bij fysieke controles al dat in 2025 veel bedrijven de fosfaatregels hebben overtreden. De NVWA levert deze zaken aan bij het Openbaar Ministerie. Overtreden van de fosfaatregeling is een economisch delict dat een forse boete en een strafblad kan opleveren.
Uit data van RVO blijkt dat vorig jaar ongeveer 20 procent van de melkveebedrijven meer fosfaat heeft geproduceerd dan toegestaan. De NWA voerde 77 risicogerichte controles uit op basis van RVO-data, Hieruit bleek dat 61 bedrijven de fosfaatregels overtraden, waarvan 26 bedrijven meer dan 1000 kilogram fosfaatrechten tekortkwamen. Op deze overtredingen wordt strafrechtelijk gehandhaafd.