‘Ikwileerlijkzuivel.nl durft zuivelketen anders te organiseren’

‘Het huidige zuivelsysteem is vastgelopen. Wij willen bouwen aan de meest transparante en meest duurzame zuivelketen en nemen het voortouw door de ketenpartijen samen te brengen.’

Dit zegt Rik Hoogenberg, oprichter en CEO van zuivelbedrijf ikwileerlijkezuivel.nl, in een interview in het juninummer van Veeteelt.

Wantrouwen in de keten

Ondernemer Hoogenberg startte meerdere succesvolle IT-bedrijven en richt zich met ikwileerlijkzuivel.nl nu op de vermarkting van melk van veehouders rond Natura 2000-gebieden. ‘Melkveehouders worden van alle kanten gepusht om duurzamer te produceren en zuivelverwerkers worstelen om de inspanningen van veehouders terug te verdienen in de markt. De consument snapt niets van alle keurmerken in het zuivelschap en maar weinig consumenten willen betalen voor zuivel met een duurzaamheidsclaim’, schetst hij de huidige situatie in de zuivelketen. 

Hoogenberg ervaart daarbij veel wantrouwen in de keten. ‘Supermarktorganisaties wantrouwen zuivelverwerkers en zuivelverwerkers vertrouwen supermarkten niet. En over vertrouwen in de overheid hoeven we het al helemaal niet te hebben’, aldus Hoogenberg.

Hoe wilt u deze vastgelopen zuivelketen vlottrekken?

‘Wij willen bouwen aan de meest transparante en meest duurzame zuivelketen en nemen het voortouw door de ketenpartijen samen te brengen. Wij gaan ervanuit dat er in Natura 2000-gebieden een toekomst is voor melkveehouders die problemen met stikstof, waterkwaliteit en biodiversiteit willen aanpakken en hun bedrijfsvoering in balans willen brengen met de natuur. Maar dan moeten ze daarvoor wel eerlijk worden beloond. Wij zijn ervan overtuigd dat dit mogelijk is als iedereen in de keten, inclusief de overheid, met een gedeeld doel samenwerkt.’

Partijen die met ikwileerlijkezuivel.nl in zee gaan sluiten een zogenaamd ‘contract for change’. Wat houdt dit in?

‘Veehouders die via ons hun melk verwaarden, tekenen ervoor dat ze stap voor stap hun bedrijfsvoering verduurzamen. Daarvoor hebben we verschillende niveaus van duurzaamheid gedefinieerd – brons, zilver, goud en platina – met een bijbehorende plus op de melkprijs, oplopend tot 12 cent. Duurzaamheid meten we af aan een scores op kritische prestatie-indicatoren die op basis van wetenschappelijk onderzoek een directe relatie hebben met de kwaliteit van de natuur. Waar andere duurzaamheidskeurmerken vaak meer zijn gebaseerd op middelsturing, werken wij op basis van doelsturing.’

‘Het “contract for change” is een overeenkomst die alle partijen tekenen en dit is niet vrijblijvend. Ook melkveehouders tekenen zo’n contract naast hun melkleveringsovereenkomst. Platina is voor iedereen het einddoel. En als melkveehouders onvoldoende vooruitgang boeken, gaan we met elkaar in gesprek. Blijft de vooruitgang stagneren, dan beëindigen we de samenwerking. Supermarkten met wie we contracten afsluiten, tekenen ervoor dat ze ook op lange termijn de meerprijs blijven betalen. En van provincies verwachten we dat ze veehouders die aan alle eisen voldoen, juridische zekerheid bieden.’

Gestart met acht melkveehouders

‘We zijn begin vorig jaar gestart met acht melkveehouders, die instromen op niveau brons en daarvoor drie cent boven op de garantieprijs van FrieslandCampina krijgen’, vertelt Hoogenberg in het interview. ‘Wij, maar ook overheden, staan er versteld van hoe snel deze groep, die elkaar inspireert, vooruitgang boekt op de kritische prestatie-indicatoren en daarmee op verduurzaming’, stelt hij vast.

Onlangs zijn jullie gestart met de uitgifte van certificaten van aandelen. Waarvoor hebben jullie dit geld nodig?

‘We ontwikkelen een blauwdruk voor een duurzame zuivelketen, inclusief het dataplatform en de software. Daarvoor is veel geld nodig. Daarnaast investeren we in een productielijn voor schepzuivel. Hiermee willen we eind dit jaar opschalen naar 150 veehouders. We hebben al principe-afspraken over de afname van alle zuivel en er staan al een paar honderd melkveehouders op de wachtlijst. We worden bijna dagelijks gebeld door geïnteresseerde boeren. In totaal investeren we voor deze twee ontwikkelingen 5,1 miljoen euro, waarvan 3,3 miljoen al is toegezegd door grote financiers en overheden. Voor de overige 1,8 miljoen euro willen we, via de NPEX-effectenbeurs, ook particulieren de mogelijkheid geven om mee te doen.’

Waar willen jullie naartoe met ikwileerlijkezuivel.nl?

‘Als we een paar duizend melkveehouders in Natura 2000-gebieden kunnen helpen, zou dat heel mooi zijn. Dan praat je al snel over miljarden liters melk. Die gaan we echt niet allemaal zelf verwerken. Ons doel is niet een groot zuivelbedrijf bouwen om met andere partijen te concurreren. Onze doelen zijn de natuur versterken en melkveehouders in Natura 2000-gebieden weer perspectief bieden voor de toekomst.’

Het volledige interview met Rik Hoogenberg is te lezen in het juninummer van Veeteelt, dat eind deze week verschijnt.