Nieuwe EU-veehouderijstrategie zet in op concurrerende sector
De Europese Commissie heeft op dinsdag 7 juli een eerste EU-strategie voor de veehouderij gepresenteerd. De strategie, waarin onder meer wordt ingezet op risicobeheer, diergezondheid, innovatie en een eerlijke verdienmodel voor boeren, moet ervoor zorgen dat de sector economisch concurrerend blijft en tegelijkertijd de omslag maakt naar een duurzamere productie.
Volgens de Commissie staat de Europese veehouderij onder druk door lage marges, geopolitieke onzekerheid, dierziekten, strengere duurzaamheidseisen en een afnemend aantal bedrijven. ‘De Europese veehouderijsector is een succesverhaal, maar dat succesverhaal staat nu op het spel’, stelt EU-commissaris voor landbouw en voedsel Christophe Hansen in een persbericht. ‘We willen dat EU-boeren winstgevend zijn en beter voorbereid zijn op mogelijke risico's.’
De strategie wordt in de komende jaren uitgewerkt in concrete wetgeving en het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2027.
Nieuwe aanpak diergezondheid
Een belangrijk onderdeel van de strategie is de aanpak van dierziekten. De Commissie wil het gebruik van preventieve vaccinatie verder stimuleren, de Europese diergezondheidsregels tegen het licht houden en investeren in betere monitoring en vroegtijdige waarschuwingen. Ook wordt onderzocht of er na 2027 een Europees financiële ondersteuning kan komen om veehouders beter te beschermen tegen de gevolgen van dierziekten en klimaatschade. Daarnaast wil de Commissie dat lidstaten meer ruimte krijgen om te investeren in bioveiligheid, veterinaire dienstverlening en risicobeheersystemen.
Daarnaast houdt de Commissie vast aan de aangekondigde aanscherping van de dierenwelzijnsregels. Wel wil ze een gefaseerde invoering met financiële ondersteuning.
Innovatie in plaats van generieke krimp
Op het gebied van klimaat zet de commissie in de nieuwe strategie in op innovatie in plaats van generieke krimp van de veestapel. Er wordt gewerkt aan een nieuwe methode om broeikasgasemissies op bedrijfsniveau nauwkeuriger te meten. Daarbij moeten verschillen in genetica, rantsoenen, management en productiesystemen beter zichtbaar worden.
Daarnaast wil de EU investeringen in onder meer fokken op methaanreductie, precisievoeding, mestverwerking en biogasinstallaties stimuleren.
Herziening van nitraatrichtlijn
De Europese Commissie wil eind 2026 de Vogel- en Habitatrichtlijn kritisch doorlichten om te onderzoeken of de huidige natuurbeschermingsregels voldoende ruimte bieden voor een toekomstbestendige veehouderij. De zogenoemde 'stresstest' moet duidelijk maken waar de regelgeving in de praktijk knelt en of aanpassingen nodig zijn om natuurdoelen beter te combineren met duurzame veehouderij.
Ook ziet Europa kansen in Vloeibare meststoffen. Eind 2026 maakt de Commissie de balans op van de uitbreiding van de renure-regeling voor bepaalde vloeibare digestaten uit dierlijke mest. De evaluatie moet uitwijzen of deze producten breder ingezet kunnen worden als kunstmestvervanger.
Gebiedsgerichte ondersteuning voor graasdierhouderij
De Commissie ziet extensieve begrazing als belangrijk voor biodiversiteit, landschapsbeheer en de leefbaarheid van het platteland. Europa wil daarom meer gebiedsgerichte steun voor graasdierhouderij in kwetsbare regio’s, vooral in regio’s waar leegloop groot is. Hierdoor wil de commissie samen met lidstaten een plan ontwikkelen waarbij onder meer wordt ingezet op lokale ketens, jonge boeren en een routekaart voor kleinschalige en mobiele slachthuizen.
Verdienvermogen verbeteren en concurrentie tegengaan
In de strategie krijgt ook het verdienvermogen van veehouders aandacht. Veel veehouders staan onder druk door hoge kosten, prijsschommelingen en een zwakke positie in de keten, stelt de EU. Daarom wil ze de toegang tot financiering verbeteren, investeringen in moderne stallen en emissiearme technieken ondersteunen. Tegelijkertijd blijft de Europese Commissie vasthouden aan de hoge eisen voor importproducten, zodat Europese producenten niet worden benadeeld door concurrentie uit landen met lagere productiestandaarden.
Europees kwaliteitslabel
De Commissie wil de meerwaarde van Europese veehouderijproducten beter zichtbaar maken via een Europees kwaliteitslabel voor onder meer dierenwelzijn, herkomst en duurzame productiewijzen. Dit met een betere marktwaardering als doel.
Europees Actieplan Eiwitten
De Europese Commissie presenteerde dinsdag 7 juli ook een Europees Actieplan Eiwitten. Ze wil hiermee de strategische afhankelijkheid van ingevoerde eiwitgewassen verkleinen. De Commissie wil dat in 2035 het aandeel eiwitten uit oliehoudende zaden en eiwitgewassen afkomstig uit de EU gestegen is naar 35 procent. Nu ligt dit nog op ongeveer 25 procent. Ze zet hiervoor in op meer Europese teelt, innovatie en betere benutting van reststromen.
LTO positief over nieuwe strategie
‘Het is positief dat de Europese Commissie expliciet kiest voor een toekomst mét veehouderij in Europa. Niet krimp, maar toekomstperspectief staat centraal. Die boodschap moet nu ook doordringen in de komende gebiedsplannen van de stikstofaanpak, bij het kabinet en in alle provinciehuizen’, reageert voorzitter LTO Ger Koopmans op de nieuwe strategie. LTO ziet dit als een positief signaal en benadrukt dat de plannen nu moeten worden omgezet in concrete maatregelen voor verduurzaming, innovatie en een sterk verdienvermogen voor boeren.
