Fokkerij

Nieuwe genetische afwijking in het holsteinras

Vanaf een leeftijd van drie jaar krijgen lijders van de nieuwe afwijking te maken met een negatief effect op de levensduur
Vanaf een leeftijd van drie jaar krijgen lijders van de nieuwe erfelijkie afwijking te maken met een negatief effect op de levensduur

Franse en Zwitserse onderzoekers hebben een genetische afwijking gevonden bij het holsteinras die effect heeft op het spronggewricht van het beenwerk. Het gaat om de afwijking met de naam hyaluronidase deficiency. 

Dieren die erfelijk belast zijn met de afwijking, krijgen op latere leeftijd mogelijk te maken met synoviale effusie in het beenwerk. Dit is een ophoping van vloeistof uit het gewricht die zichtbaar is aan de buitenkant van de hak. Dat kan gevolgen hebben voor de mobiliteit en uiteindelijk voor de melkproductie en levensduur. 

Vanaf drie jaar negatief effect op levensduur

Het is nog niet bekend hoeveel procent van de Franse holsteinpopulatie drager of lijder is van dit kenmerk. De impact is volgens onderzoekers klein: op basis van de gepubliceerde allelfrequenties bleek in Zwitserland 0,19 procent lijder en in Frankrijk 0,71 procent. Deze dieren ervaarden vanaf een leeftijd van 3 jaar een klein, maar negatief effect op de levensduur.

De afwijking vererft recessief. Dat betekent dat dieren wel drager kunnen zijn, maar geen last hebben van de afwijking. Dieren die van zowel hun vader als moeder het allel meekrijgen dat verantwoordelijk is voor de afwijking, kunnen wel hinder ondervinden van de genetische afwijking en worden ook wel lijders genoemd.

Vanaf begin volgend jaar in de merkertest

‘We komen steeds meer te weten van de genetica van runderen’, stelt Chris Orrett, manager R&D global genetics bij CRV. ‘Daardoor vinden onderzoekers nu ook de genetische afwijkingen die minder impact hebben op het ras dan de grotere afwijkingen die in het verleden zijn gedaan. Hoe meer we weten, hoe beter veehouders de juiste paringen kunnen maken.’

Coöperatie CRV verwacht dat ze binnen twee maanden de erfelijke afwijking via merkeronderzoek kan opsporen bij stieren. De gestandaardiseerde chips die gebruikt worden voor merkertesten bij vrouwelijke dieren, zijn naar verwachting vanaf begin volgend jaar aangepast. 

CRV wil, zodra het kan, alle stieren in het huidige stieraanbod testen. Samen met de Franse onderzoekers zullen oudere stieren worden opgespoord die in het verleden een rol speelden bij de verspreiding van het kenmerk. 

Daarnaast wordt het StierAdviesProgramma (SAP) aangepast. Daardoor wordt een paring van dragers voorkomen, zodat er geen lijders meer worden geboren.