Fosfaatrechten slim benutten levert volgens aaff vaak meer op dan aankoop
Een hogere melkproductie per koe en een beperkt aanbod leidden de afgelopen maanden tot recordhoge prijzen voor fosfaatrechten. Fosfaatrechten kopen is echter lang niet in alle gevallen verstandig.
Slim benutten van fosfaatrechten levert vaak meer op dan aankopen, stelt Hans de Bie, directeur bedrijfsadvies bij accountantskantoor aaff.
Krap aanbod
Ondanks de lage melkprijs en een dreigende krimp van de veestapel vanwege overheidsbeleid, blijft de prijs van fosfaatrechten dit jaar opvallend hoog. Hiervoor zijn volgens De Bie meerdere verklaringen. Ten eerste is het aanbod van rechten beperkt, doordat door afroming dertig procent van de markt verdwijnt bij overdracht buiten de familie. Daarnaast is er minder aanbod dan verwacht van stoppende veehouders.
Meer melk, niet meer koeien
Tegelijkertijd is er meer vraag naar rechten. Nederlandse melkveehouders leverden in het eerste halfjaar van 2026 bijna 5 procent meer melk dan in het eerste halfjaar van 2025. Dit was vooral het gevolg van een hogere melkproductie per koe, wat samengaat met een hogere fosfaatexcretie per dier. Hierdoor hebben veehouders ondanks een gelijkblijvende veestapel toch meer fosfaatrechten nodig.
Veel ondernemers zien volgens aaff het aankopen van fosfaatrechten niet als een kostenpost, maar als een strategische investering in de continuïteit van hun bedrijf.
Groei in rechten kan kwetsbaar maken
Ondoordacht rechten kopen is volgens De Bie echter niet altijd verstandig. ‘Een bedrijf dat uitsluitend inzet op groei via aankoop van fosfaatrechten, kan daardoor kwetsbaar worden. Fosfaatrechten kopen zonder langetermijnstrategie is risicovol’, stelt hij. De sector staat immers voor grote uitdagingen, zoals een verdere aanscherping van milieu en klimaatdoelen en stikstof- en mestbeleid. ‘Voor veel melkveehouders ligt de grootste winst niet direct in het aankopen van extra rechten, maar in het beter benutten van de bestaande ruimte’, denkt De Bie.
Slim benutten is sleutel
De vraag die ondernemers zich volgens de accountant zouden moeten stellen, is niet: kan ik rechten kopen? Maar vooral: levert investeren in rechten meer op dan investeren in bijvoorbeeld grond, mestverwerking, robotisering, emissiereductie of aflossen van schulden?
‘De sleutel voor een toekomstbestendig bedrijf ligt niet alleen in de aankoop van meer rechten, maar vooral in het slimmer benutten van de beschikbare fosfaatruimte. Juist daar ligt de grootste kans om ook op lange termijn rendement te realiseren’, aldus De Bie.
